Zonnebrand – Handleiding over duur, behandeling en preventie

Professioneel bijgewerkt: 9/11/2021

Zonnebrand is iets dat de meeste mensen wel eens hebben ervaren. Maar we weten ook dat het niet erg goed is voor de huid. Het is daarom belangrijk om te voorkomen dat onze huid verbrandt door de zon. Maar mocht dat toch gebeuren, dan is het goed om te weten hoe je zonnebrand kunt behandelen en hoe zonnebrand verdwijnt.

Gelezen door Anne Thestrup Meimbresse

Klinisch apotheker, Varde Apotheek
Anne heeft een MSc in de farmacie van de Universiteit van Zuid-Denemarken en werkt al meerdere jaren als apotheker bij Varde apotheek. Hier adviseert zij zowel klanten, als artsen over het juiste gebruik van medische producten.

Wat is zonnebrand?

Zonnebrand is een verbranding. Een gewone zonnebrand wordt geclassificeerd als een eerstegraads verbranding.

Ga direct naar: Behandeling van zonnebrand – Wat helpt bij een verbrande huid

Als je, nadat je zonnebrand hebt opgelopen, in de zon blijft, dan wordt de zonnebrand erger. Dit kan resulteren in een nog ernstigere verbranding, die wordt geclassificeerd als een tweedegraads verbranding. In nog ernstigere gevallen kan het leiden tot een derdegraads verbranding.

Het pigment in onze huid fungeert als het ware als een schild tegen de zonnestralen en de schadelijke effecten van uv-straling op onze huid. Maar het pigment kan alleen maar beschermen tegen een bepaalde hoeveelheid uv-stralen. Wordt die hoeveelheid overschreden, dan ontstaat zonnebrand.

Aloë Vera Gel

Jeuk verlichtende en verkoelende gel voor de verbrande en geïrriteerde huid en bij kleine wondjes

€9,99

Product bekijken

Zonnebrand is een soort ontsteking

Zonnebrand is te vergelijken met een ontstoken huid. Dus wanneer de huid verbrandt door de zon, is er sprake van een soort ontsteking van de huid. Net als bij alle andere soorten ontstekingen zijn de symptomen: jeuk, roodheid, een branderig gevoel en zwellingen.  

De meeste mensen kennen de onprettige symptomen van een rode, jeukende, warme en pijnlijke huid na een dag met teveel uren in de zon. En het verraderlijke van zonnebrand is dat je die niet ziet of voelt, voordat de schade is aangericht.

Na een ernstige zonverbranding is het niet ongebruikelijk dat je symptomen krijgt als lichte koorts, koude rillingen en misselijkheid. Ook kunnen er blaren op je huid komen.

Ongeacht de mate van zonnebrand, zul je na een paar dagen merken dat je huid gaat vervellen.

Het beste middel tegen zonnebrand is preventie. Dat houdt heel eenvoudig in: Vermijd langdurige blootstelling aan de zon en probeer rond het middaguur zoveel mogelijk uit de zon te blijven. Dan staat de zon het hoogst aan de hemel.

Het is natuurlijk lastig om helemaal uit de zon te blijven, dus wanneer je toch naar buiten gaat als het zonnig is, is het belangrijk om je altijd in te smeren met een goede laag zonnebrandcrème.


Behandeling van zonnebrand– Wat helpt bij een verbrande huid

Het allerbeste is natuurlijk om te voorkomen dat je zonnebrand oploopt, want als de huid verbrandt door de zon, houdt dat in dat de huid al is beschadigd.

Maar als je toch zonnebrand hebt opgelopen, is het prettig om te weten wat helpt bij een verbrande huid en wat je kunt doen om zonnebrand te behandelen en het ongemak te verlichten.

Er is helaas geen snelle behandeling van zonnebrand, maar hier lees je wat je kunt doen om je huid goed te verzorgen en het ongemak te verminderen:

  • Allereerst moet je vanzelfsprekend uit de zon blijven.
  • Daarna kun je een lang, koel bad nemen. Maar vermijd het gebruik van producten op de huid, zodat je die niet nog meer irriteert. En dep de huid na afloop voorzichtig droog zonder over de huid te schuren.
  • Vervolgens kun je de huid eventueel verder koelen door natte lakens of handdoeken op de verbrande delen van de huid te leggen.
  • Tot slot zul je merken dat het erg verlichtend werkt om je huid in te smeren met een dikke laag aftersun. Producten met Aloë vera of tea tree oil staan bekend om hun verlichtende, verkoelende en jeukverminderende werking. Precies wat je nodig hebt als je huid is blootgesteld aan teveel zon. Dus kies liefst een aftersun met aloë vera of tea tree oil. Crèmes die aloë vera en tea tree oil bevatten hebben een hydraterende, genezende en herstellende werking op de huid. En wanneer de huid verbrandt door de zon is het juist belangrijk om die goed te hydrateren, zodat hij niet uitdroogt.
  • In de dagen na de opgelopen zonnebrand kun je doorgaan met het gebruik van aftersun of kun je een goede, hydraterende bodylotionen gezichtscrème gebruiken, zodat de huid nog steeds goed gehydrateerd wordt. Je kunt heel goed crèmes en lotions gebruiken, die aloë vera gel en tea tree oil bevatten, omdat die niet alleen hydrateren, maar ook verlichtend en verkoelend werken. Bovendien zorgen ze ervoor dat de huid geneest en herstelt.

Aloë Vera Gel

Jeuk verlichtende en verkoelende gel voor de verbrande en geïrriteerde huid en bij kleine wondjes

€9,99

Product bekijken

Hoe voorkom je verbranding door de zon?

Het varieert per persoon hoe gemakkelijk je verbrandt door de zon, maar over het algemeen kunnen Noord-Europese types niet goed tegen lange blootstelling aan de zon. Baby’s en kleine kinderen lopen ook eerder zonnebrand op dan volwassenen.

De tijd van het jaar, het tijdstip op de dag en geografie spelen ook een rol. De schadelijke uv-stralen zijn ’s zomers en dichterbij de evenaar schadelijker. En over het algemeen zijn zonnestralen ’s middags tussen 10 en 16 uur het krachtigst.

Het is daarom een goed idee om niet midden op de dag te zonnebaden. En ga je richting het zuiden, onthoud dan dat je daar eerder verbrandt en dus korter in de zon kunt zijn dan je in Nederland gewend bent

De huid kan het beste geleidelijk aan de zon wennen, dus je bewijst jezelf een grote dienst door het tijdens de zomervakantie rustig aan te doen en de eerste dagen niet te lang te zonnebaden.

Korte, regelmatige periodes in de zon zijn dus veel beter dan lange periodes.

Gebruik altijd zonnebrandcrème

Waar, hoe lang en wanneer je ook van de zon geniet, gebruik altijd zonnebrandcrème om je huid te beschermen tegen de zonnestralen en met name de schadelijke uv-stralen.

Kies daarom een crème met een hoge bescherming tegen zowel UVA- als UVB-straling. En kies een zonnebrandcrème met een hoge factor (SPF = Sun Protection Factor); vooral als je een lichte huid hebt en een zonvakantie hebt geboekt.

Smeer baby’s en kinderen altijd in met een zonnebrandcrème met een hoge factor. Maar over het algemeen zouden baby’s eigenlijk helemaal niet in de felle zon moeten komen. Kinderen zouden ook niet te lang in de zon moeten verblijven.

Kleed jouw kinderen daarnaast met losse kleding, die prettig is om te dragen. Maar wees je bewust dat kleding maar gedeeltelijk beschermt. Uv-stralen kunnen namelijk heel goed door kleding heen dringen.

Het is belangrijk dat je al vanaf het moment dat de eerste zonnestralen van het jaar tevoorschijn komen zonnebrandcrème gebruikt. Juist in die periode lopen veel mensen zonnebrand op, omdat ze ’vergeten’ hoe krachtig de zon eigenlijk is. Gebruik altijd een goede laag zonnebrandcrème.

Veel mensen denken wel aan zonnebrandcrème, maar gebruiken te weinig waardoor het effect niet hetzelfde is. Gebruik minimaal een handvol en smeer je om de 3 uur opnieuw in. Als je tussendoor in het water gaat, is het verstandig om je nog vaker in te smeren.

Kort gezegd: als je van de zon wilt genieten, moet je aan het volgende denken: gebruik een zonnebril om je ogen te beschermen, gebruik een hoofddeksel om je hoofd te beschermen en gebruik genoeg zonnebrandcrème en eventueel kleding om je huid te beschermen.

Denk er eveneens aan om genoeg water te drinken tijdens je verblijf in de zon, omdat je veel vocht verliest in de hitte.


Hoe lang duurt een verbranding door de zon?

Acute zonnebrand duurt meestal een paar dagen, waarbij het eerste etmaal het ergste en het meest pijnlijke is. Daarna wordt het beter en verdwijnen de symptomen langzamerhand. Ongeveer 3-8 dagen na de zonnebrand begint de huid te vervellen.

Lichte gevallen van zonnebrand zijn normaal gesproken geen reden om naar de huisarts te gaan. Het is meestal voldoende om dan een koud bad te nemen en de huid in te smeren met een verkoelende en hydraterende crème of aftersun.

Heb je echter last van symptomen als misselijkheid, duizeligheid, koorts, koude rillingen, koud zweet, snelle hartslag, pijnlijke ogen en/of stevige pijn, dan is het verstandig om je huisarts te consulteren.


Jeuk in relatie tot zonnebrand

Wanneer de huid door de zon is verbrand, zullen veel mensen merken dat die jeukt en branderig en onprettig aanvoelt. Jeuk is een heel normaal symptoom bij een ontsteking; en zonnebrand is een soort ontsteking in de huid.

De meest effectieve behandeling van jeuk is om de huid rijkelijk in te smeren met crème, zodat hij niet droog en nog meer geïrriteerd wordt. Gebruik je een crème met tea tree oil of aloë vera, dan wordt je huid niet alleen gehydrateerd. Deze twee natuurlijke producten staan ook bekend om hun jeukverminderende, verlichtende en verkoelende werking.


Zonnebrand in het gezicht

De huid in het gezicht is dunner dan de huid op het lichaam en daardoor verbrandt de gezichtshuid sneller dan ons lichaam. Er zijn echter ook andere plekken op ons lichaam, waar de huid extra dun is. Bijvoorbeeld op het sleutelbeen, de schouder en de bovenkant van de voeten. Hier moet je de huid dus hetzelfde behandelen als de huid van je gezicht.

Het is verstandig om een zonnebrandcrème met een extra hoge factor te gebruiken voor je gezicht.

Er zijn ook zonnebrandcrèmes te koop, die speciaal voor het gezicht zijn. Als je gezicht eenmaal verbrand is, is het zaak om de huid te koelen en te hydrateren met een goede, verzorgende aftersun of crème.

Verbrande lippen

De huid op de lippen is dun en zacht en daarom is het belangrijk dat je jouw lippen goed beschermt als je in de zon komt. Een gewone zonnebrandcrème is niet optimaal voor de lippen. Gebruik in plaats daarvan een goede lippenbalsem en smeer regelmatig een nieuwe laag op je lippen, zodat die goed beschermd zijn tegen de zonnestralen.

Een lippenbalsem met aloë vera of tea tree oil hebben niet alleen een beschermende werking tegen de zon, maar ook een genezend, verzorgend en verkoelend effect.

Sommige mensen krijgen last van herpes op de lippen (koortslip), wanneer die verbranden door de zon. Voor deze mensen is er dus extra reden om zonnebrand te voorkomen.


Verbrande hoofdhuid

Onze hoofdhuid is erg gevoelig voor zonnebrand. Dat geldt natuurlijk vooral als je kaal bent of dun haar hebt. Het is dan belangrijk, dat je ook de hoofdhuid insmeert met zonnebrandcrème en je hoofd goed beschermt met een hoed of pet.  

Maar zelfs als je veel haar op je hoofd hebt, is je hoofdhuid extra kwetsbaar. En omdat het lastig is om je hoofdhuid in te smeren met zonnebrandcrème is het belangrijk om een hoofddeksel te dragen als je in de zon bent.

Is het kwaad al geschied en is je hoofdhuid verbrand, dan geldt voor je hoofdhuid hetzelfde als voor de rest van je lichaam. Koel de huid af en smeer die daarna in met een verzorgende, verlichtende en verkoelende aftersun. En zorg ervoor dat je haar vet blijft.


Zonnebrand en kanker

Het voorkomen van zonnebrand is belangrijk. Niet alleen om dat het niet fijn is om verbrand te zijn, maar ook omdat je huid, telkens als je verbrandt door de zon, beschadigd raakt. En terwijl je de pijn en andere ongemakken kunt verlichten met crèmes en dergelijke, kun je de schade die is aangericht niet herstellen. Daarom blijven we herhalen hoe belangrijk het is om zonnebrand te voorkomen.

De schade aan de huid kan in het ergste geval leiden tot melanomen of huidkanker. Als je als kind verbrand bent geweest, loop je bovendien een groter risico om kanker te krijgen.

Over het algemeen zegt men dat het belangrijk is om zonnebrand in de eerste 20 jaar van je leven te voorkomen. Dus is het extra belangrijk om kinderen in de zon hiertegen te beschermen.

Zelfs bij een normale zonnebrand raakt je huid al beschadigd. Dus niet alleen ernstige verbrandingen door de zon zijn schadelijk.


Hulp bij een verbrande huid

Zonnebrand is niet gezond en ook niet heel prettig. Maar als het toch gebeurt, is het goed om te weten dat er producten bestaan die de pijn en het ongemak kunnen verlichten.

Als jouw huid verbrandt door de zon, kan het helpen deze te koelen. Zonnebrand is immers net als elke andere verbranding. Daarna is het belangrijk om de huid te hydrateren, zodat deze niet uitdroogt.

Gebruik je bijvoorbeeld een crème of aftersun met aloë vera gel en tea tree oil, dan hydrateer je de huid en heb je bovendien een crème die koelt, verlicht en die jeuk tegengaat. De crème behandelt dus een aantal van de vervelende, pijnlijke symptomen van zonnebrand.

Aloë Vera Gel

Jeuk verlichtende en verkoelende gel voor de verbrande en geïrriteerde huid en bij kleine wondjes

€9,99

Product bekijken

FAQ over zonnebrand

Wat helpt tegen zonnebrand?

Het belangrijkste advies tegen zonnebrand is om met mate van de zon te genieten. Dus verblijf steeds kort in de zon, gebruik veel zonnebrandcrème, draag luchtige kleding, zet een hoofddeksel op en draag een zonnebril. Als je toch verbrand bent, kun je de huid het beste koelen en daarna hydrateren. Gebruik liefst een aftersun die koelt, verlicht en de jeuk bestrijdt. Die eigenschappen vind je bijvoorbeeld in producten die aloë vera en tea tree oil bevatten.


Hoe raak je zonnebrand kwijt?

Je kunt zonnebrand niet zomaar even kwijtraken. Het kost tijd voor de huid om te herstellen. Maar tot aan dat moment kun je de pijn en het ongemak verlichten met verkoelende baden en je huid hydrateren met een goede, verzorgende aftersun, die ook koelt, verlicht en de jeuk vermindert.


Hoe lang duurt zonnebrand?

Ben je verbrand door de zon, dan zal de dag daarna altijd de ergste en meest vervelende zijn. Daarna wordt het geleidelijk steeds beter. Het duurt meestal een aantal dagen, voordat de pijn en het ongemak verdwenen zijn. Circa 3-8 dagen na de zonnebrand zal je huid gaan vervellen.

Aloë Vera Gel

Jeuk verlichtende en verkoelende gel voor de verbrande en geïrriteerde huid en bij kleine wondjes

€9,99

Product bekijken